ZDROWY ROZWÓJ CZŁOWIEKA JAKO ISTOTA PEDAGOGIKI WALDORFSKIEJ

Pedagogika waldorfska jest układem całościowym, w centrum którego stoi samodzielny rozwój dziecka. Ten układ przejawia się zarówno w treściach nauczania poszczególnych klas jak i w metodyce nauczania. W przedszkolu uczy się dziecko rozwijać swoje kreatywne zdolności przez kultywowanie zabawy. W młodszych klasach szkoły całe nauczanie zorientowane jest na proces, dzięki któremu dziecko rozwija świadomość otaczającego go świata. Młody człowiek odkrywa mniej więcej wraz z początkiem okresu dojrzewania zdolność samodzielnego myślenia. W klasach starszych wymaga się od uczniów ćwiczenia tej zdolności samodzielnego myślenia i ujmowania szerszych związków.

Dziecko jest rozwijającą się istotą dlatego całe pedagogiczne oddziaływanie musi uwzględniać dwie rzeczy:
- rozwój przebiega z przeszłości w przyszłość,
- dziecko przemienia się na drodze rozwoju i stoi przed nami na pewnym stopniu tej metamorfozy.

Obie rzeczy powinien nauczyciel znać. Jeśli nauczyciel zna dziecko to je kocha. Z tej miłości będzie je traktował w sposób dla dziecka optymalny. Na podstawie opartej na wiedzy miłości działanie pedagogiczne staje się sztuką. Pedagogika waldorfska dąży do takiej relacji nauczyciela do dzieci i młodzieży. Tak więc antropologia tego okresu życia jest podstawą dla metodyki i dydaktyki. Przy czym poznanie rozwijającego się człowieka nie jest zawężone do jego widzialnej natury. Jego niewidzialna istota, która ujmuje element duszny i duchowy jest tak samo uwzględniana jak jego cielesny rozwój.

Treść i materiał nauczania muszą z jednej strony kierować się tym czego dziecko musi się uczyć dla życia, z drugiej jednak strony chodzi o to co przez ten materiał rozwinie się w duszy dziecka i kiedy rozwojowo jest to dla niego najbardziej odpowiednie. W ten sposób materiał nauczania w pierwszej linii jest środkiem pedagogicznym, a program nauczania tak jak i metodyka uwzględniają odpowiednią fazę rozwoju dziecka. W pierwszych latach nauczanie jest szczególnie przeniknięte elementem artystycznym i obrazowym, jest powiązane z opartą na autorytecie relacją nauczyciela z dziećmi i odpowiada potrzebom rozwojowym dzieci. Wraz z okresem dojrzewania coraz bardziej pojawia się u dziecka zdolność by swój dostęp do świata opierać na sile swojej własnej osobowości. Teraz należy u młodego człowieka rozwijać jego własny sąd zarówno w sferze estetycznej, moralnej jak i poznawczej. Trzeba młodym ludziom wskazywać drogę od prze-sądu do właściwego, uwzględniającego istotę rzeczy sądu o świecie. Pedagog staje się teraz przyjacielem młodego człowieka i pomaga mu odnaleźć się oraz odnaleźć się w świecie. Celem jest to by wkroczył on w świat jako człowiek myślący i go rozumiejący, jako człowiek głęboko czujący rozwijał zdolność do społecznego współżycia i jako człowiek woli mógł twórczo działać w rzeczach wielkiej i małej wagi. Taki cel osiągnąć można tylko wtedy, kiedy relacje między nauczycielami i uczniami są naprawdę twórcze i wolne.

Dlatego szkoła waldorfska walczy z kuratelą ze strony państwa i gospodarki. Jedynym dla niej autorytetem jest istota samego dziecka i to co przeżywają ludzie bezpośrednio z nim pracujący. Dlatego szkoła waldorfska nie uznaje pedagogiki zarządzanej biurokratycznie i hierarchicznie. Opiera się na zasadzie kolegialnego samorządu